dinsdag 27 september 2011

Lost in Translation: Gezellig

In elke taal komen woorden voor die niet goed te vertalen zijn. Zo gebruiken we in het Nederlands vaak het woord 'gezellig'. Dit woord kan op een heleboel manieren gebruikt worden in onze taal, maar er is eigenlijk geen goede vertaling voor te vinden.. Het woord 'gezellig' gaat vaak over het samen zijn met anderen, als in 'gezellig even een terrasje pakken.' Ook kan het gebruikt worden om bijvoorbeeld een sfeer in een ruimte te beschrijven: 'Wat heb je die kamer gezellig ingericht, zeg!' Het Engelse woord 'cozy' slaat vooral op de laatste uitleg en dekt daarom de lading niet volledig. Ook in andere talen is het bijna niet mogelijk een geschikte vertaling te vinden. 

Het Deense woord 'Hyggelig' schijnt er nog het dichtst bij in de buurt te komen, maar ja, wat heb ik aan een Deens woord als ik me voortaan moet redden met een mengeling van Nederlands, Engels, Duits en Pools? Ik gebruik het woord 'gezellig' zeer regelmatig en kom er nu al achter dat ik het best vervelend vind dat daar geen goede vertaling voor is in het Engels. Nu zeg ik meestal 'nice' maar ik vind dat toch wat laf klinken. Als ik bijvoorbeeld hoor dat mijn vriend heeft afgesproken met vrienden dan wil ik zeggen: 'Ooh, gezellig!' maar aangezien hij toch echt nog geen Nederlands kan wordt het een matige 'Ooh, nice!' dat naar mijn idee een beetje klinkt als: 'ooh, leuk voor je joh...' 

Waarschijnlijk ga ik dit soort vertaalproblemen de komende drie weken zeer vaak meemaken en ik ben benieuwd hoe ik er mee omga. Is het frustrerend of juist uitdagend? Het lijkt me vooral lastig als ik in gezelschap ben van enkel Poolse mensen die wel Engels kunnen, maar dat niet continu willen spreken alleen maar omdat ik erbij ben. Of als ik thuis ben bij mensen die alleen maar Pools spreken, zoals de ouders van mijn vriend. Dat lijkt me een behoorlijk bizarre ervaring en de zenuwen gieren nu al door mijn keel als ik er aan denk. Ik zie mezelf daar al zitten aan een tafel vol Poolse culinaire hoogstandjes, volledig lost in translation. En het enige dat ik kan doen is vriendelijk glimlachen en denken: "Wat gezellig, hè?"